مدل مرجع داده

مدل مرجع داده دولت (DRM) به‌عنوان یکی از مدل‌های کلیدی در چارچوب معماری سازمانی ایران، چارچوبی ساخت‌یافته برای شناسایی، طبقه‌بندی و مدیریت موجودیت‌های داده کلیدی (پایگاه‌های داده‌های مستر) در سطح کل دولت فراهم می‌کند. این مدل، با تعریف نحوه ثبت، نگهداری و تبادل داده‌ها، تصویری منسجم از معماری کلان داده دولت ارائه می‌دهد و مبنای استقرار نظام حاکمیت داده و تعاملات داده‌ای را شکل می‌دهد.

کاربرد اصلی این مدل در آن است که داده‌های حیاتی دستگاه‌ها را از وضعیت پراکنده و وابسته به سامانه‌ها، به مجموعه‌ای مدیریت‌شده، استاندارد و قابل تبادل در سطح دولت تبدیل می‌کند. در این چارچوب، تمرکز بر شناسایی و ساماندهی داده‌های اصلی و تخصصی دستگاه‌ها (Master Data) است که نقش زیربنایی در ارائه خدمات و تصمیم‌گیری دارند.

به این ترتیب، دستگاه‌ها قادر خواهند بود:

  • موجودیت‌های داده کلیدی خود را در یک طبقه‌بندی ملی و مشترک تعریف و ثبت کنند
  • مالکیت، مرجعیت و مسئولیت نگهداری داده‌های اصلی را مشخص نمایند
  • سازوکارهای استاندارد برای تبادل داده بین دستگاهی ایجاد کنند
  • از ایجاد پایگاه‌های داده تکراری و ناسازگار جلوگیری نمایند
  • ارتباط بین خدمات، داده‌ها و سامانه‌ها را به‌صورت شفاف برقرار کنند

این مدل در تعامل مستقیم با مدل مرجع خدمات و نرم‌افزار قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که خدمات دولت بر پایه داده‌های تعریف‌شده در DRM ارائه شده و سیستم‌های نرم‌افزاری مسئول تولید، پردازش و تبادل این داده‌ها هستند.

در سطح حکمرانی، DRM نقش کلیدی در استقرار حاکمیت داده، توسعه تبادلات بین‌دستگاهی، ارتقای کیفیت داده و پشتیبانی از دولت هوشمند ایفا می‌کند و به دولت امکان می‌دهد داده را به‌عنوان یک دارایی راهبردی مدیریت نماید.

نکته: تدوین نسخه جدید در دستور کار نهادهای متولی است