رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران از آغاز فاز اجرایی «طرح کلان زیستبومهای دیجیتال دولت» خبر داد و تأکید کرد: این طرح نقطه عطفی در گذار کشور از دولت الکترونیکی به دولت هوشمند و در نهایت به دولت مبتنی بر اکوسیستمهای دیجیتال است.
دکتر صدر با اشاره به تحولات جهانی در حوزه حکمرانی دیجیتال اظهار داشت: «در سالهای اخیر، رویکردهای سنتی ارائه خدمات دولتی جای خود را به مدلهای پلتفرمی دادهاند. در این مدل، دولت نهتنها ارائهدهنده خدمت، بلکه تسهیلگر تعامل میان بازیگران مختلف از جمله بخش خصوصی، کسبوکارها و شهروندان است.»
وی افزود: «در ایران نیز این تحول با تصویب طرح کلان زیستبومهای دیجیتال دولت در سال ۱۴۰۴ و ابلاغ آن از سوی رئیسجمهور، وارد فاز اجرایی شده است. این طرح با هدف ایجاد یک بستر یکپارچه برای تبادل داده، ارائه خدمات مشترک و شکلگیری سناریوهای ترکیبی خدمت طراحی شده است.»
نقش محوری سازمان فناوری اطلاعات ایران
به گفته رئیس سازمان فناوری اطلاعات، این سازمان به عنوان نهاد راهبر و هماهنگکننده مرکزی طرح، مسئولیت تدوین سند معماری کلان اکوسیستمها، تعریف استانداردهای فنی، امنیتی و پلتفرمی، و همچنین راهبری و نظارت بر اجرای زیستبومها در دستگاههای اجرایی را بر عهده دارد.
او تأکید کرد: «یکی از مهمترین اهداف این طرح، شکستن سیلوهای اطلاعاتی و ایجاد جریان آزاد، امن و هوشمند داده میان دستگاههاست که زمینهساز شکلگیری خدمات نوآورانه و یکپارچه خواهد بود.»
سه سکوی زیربنایی برای شکلگیری اکوسیستمها
دکتر صدر در تشریح زیرساختهای کلیدی این طرح گفت: «معماری زیستبومهای دیجیتال دولت بر سه سکوی حیاتی استوار است؛ سکوی تبادل دادههای پایه برای گردش ایمن اطلاعات، سکوی تبادل اسناد و تراکنشها برای رسمیتبخشی به تعاملات دیجیتال، و نظام اعتباربخشی میانزنجیرهای برای ایجاد اعتماد و احراز هویت در سطح کل اکوسیستم.»
وی این سه مؤلفه را «ستون فقرات دولت پلتفرمی» دانست که امکان تعامل یکپارچه میان بازیگران مختلف را فراهم میکند.
نقشه راه سهمرحلهای توسعه اکوسیستمها
رئیس سازمان فناوری اطلاعات در ادامه به نقشه راه اجرای این طرح اشاره کرد و گفت: «توسعه زیستبومهای دیجیتال در سه فاز برنامهریزی شده است.»
به گفته وی، فاز نخست که از نیمه سال ۱۴۰۴ آغاز شده، بر حوزههای پیشران شامل سلامت، تجارت فرامرزی، زنجیره تأمین، لجستیک، زمین و مالیات متمرکز بوده و مطالعات آن به پایان رسیده است.
وی افزود: «در فاز دوم که از اواخر سال ۱۴۰۴ آغاز شده، حوزههایی مانند آموزش عالی، منابع انسانی، کشاورزی هوشمند، گردشگری و صنعت بیمه مورد توجه قرار گرفتهاند و در حال طی مراحل مطالعاتی هستند.»
دکتر صدر همچنین اعلام کرد: «در فاز سوم که از سال ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد، الگوی پلتفرمی به سایر حوزههای حکمرانی تسری خواهد یافت تا یک نظام یکپارچه و هوشمند در سطح کل دولت شکل گیرد.»
حرکت به سمت دولت پلتفرمی و مشارکتمحور
وی در پایان خاطرنشان کرد: «طرح زیستبومهای دیجیتال دولت، بستری برای افزایش مشارکت بخش خصوصی، توسعه نوآوری، و ارتقای کیفیت خدمات عمومی است. این طرح، دولت را از یک ارائهدهنده خدمات به یک تنظیمگر و تسهیلگر اکوسیستمهای ارزش تبدیل میکند.»
به گفته رئیس سازمان فناوری اطلاعات، تحقق این چشمانداز نیازمند همکاری همهجانبه دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و نهادهای حاکمیتی است و میتواند نقطه عطفی در تحول دیجیتال کشور باشد.
