مدل مرجع نرمافزار (ARM) بهعنوان یکی از مدلهای کلیدی در چارچوب معماری سازمانی ایران، چارچوبی نظاممند برای طبقهبندی، استانداردسازی و مدیریت سامانههای نرمافزاری در سطح دستگاه، دولت و اکوسیستم دیجیتال فراهم میکند. این مدل با ایجاد یک زبان مشترک، توسعه نرمافزار را از حالت پراکنده به یک معماری یکپارچه، قابل اشتراک و قابل استفاده مجدد در سطح دولت هدایت مینماید.
در بازتعریف دقیقتر، این مدل شامل دو بخش اصلی است:
۱. سامانههای ملی و فرابخشی
این دسته از سامانهها، هسته اصلی معماری نرمافزار دولت را تشکیل میدهند و دارای ویژگیهای زیر هستند:
- مبتنی بر تکالیف قانونی (مانند برنامه هفتم پیشرفت و الزامات دولت هوشمند)
- شامل پایگاههای اطلاعاتی پایه و مرجع در سطح ملی
- دارای کارکرد اکوسیستمی و زنجیرهای از خدمات (نه یک خدمت منفرد)
- پشتیبان ارائه خدمات بیندستگاهی و یکپارچه
- در بسیاری موارد دارای همپوشانی مأموریتی یا خدمتی با سایر سامانهها که نیازمند مدیریت و یکپارچهسازی معماری هستند
👉 این سامانهها در عمل:
ستون فقرات دولت دیجیتال و بستر تعامل دستگاهها را تشکیل میدهند.
۲. سامانههای ستادی–پشتیبانی (عمومی)
این دسته شامل سامانههایی است که در اغلب دستگاهها بهصورت مشترک مورد استفاده قرار میگیرند و از فرایندهای عمومی پشتیبانی میکنند:
- مرتبط با فرایندهای پشتیبانی و مدیریتی (مانند منابع انسانی، مالی، تدارکات و…)
- دارای الگوهای مشترک در اکثر سازمانها
- قابلیت استانداردسازی، تجمیع و استفاده مجدد در سطح دولت
- فاقد مأموریت حاکمیتی مستقل، اما ضروری برای عملکرد سازمانها
👉 این سامانهها در عمل:
بستر کارکرد داخلی دستگاهها را فراهم میکنند و بیشترین ظرفیت برای کاهش هزینه از طریق اشتراک دارند.
دانلود نسخه 1 مدل مرجع نرمافزار (1396)
نکته: تدوین نسخه جدید در دستور کار نهادهای متولی است